​Waar komt die Russische beer vandaan?

Door Marc Wessels

Meteorologen hebben het in hun weerpraatje over de Russische beer. Maar waarom eigenlijk deze metafoor?


Het is koud in Nederland. Overdag halen we amper temperaturen boven nul, ’s nachts wordt er matige tot strenge vorst gemeten. Het is allemaal de schuld van de Russische beer, als we de meteorologen moeten geloven. Waar komt die Russische beer eigenlijk vandaan?

Wat is de Russische beer?

Met deze kreet wordt in de meteorologie koude lucht bedoeld, die zijn oorsprong vindt in het noordoosten van Rusland. De Russische beer is een metafoor voor Siberische kou, die het westen van Europa bereikt als gevolg van een langdurige (noord)oostelijke stroming.

Maar waarom dan Russische beer?

Deze term komt oorspronkelijk helemaal niet uit de meteorologie. Gedacht wordt dat de metafoor van een bruine beer voor Rusland voor het eerst is gebruikt door de Oostenrijkse diplomaat Siegmund von Herberstein. Hij schreef in 1549 een boek over zijn tijd in Moskou en wordt gezien als voorloper van Ruslanddeskundigen.

Verdere verspreiding van de metafoor

Verdere verspreiding van de term Russische beer verliep snel tussen 1500 en 1700, toen het tsaardom Rusland zich flink uitbreidde. Later werd de metafoor ook gebruikt voor de opkomende Sovjet-Unie en tegenwoordig voor de Russische federatie. Zeker ten tijde van de Koude Oorlog werd de Sovjet-Unie vaak afgebeeld als een bruine beer. Hoe de metafoor uiteindelijk precies in de Nederlandse meteorologie terecht is gekomen, blijft onduidelijk.

Russische beer


© Taalcentrum-VU   /  Algemene voorwaarden: Trainingen - Vertalingen   /  Sitemap   /  Webdesign : RAADHUIS /  Fotografie