Het Amsterdam Dance Event: zien we dance nog als leenwoord?

Door Marc Wessels

Dance is van oorsprong een leenwoord, maar lijkt inmiddels volledig ingeburgerd. Hoe zit het ook alweer met leenwoorden? Wat zijn het en wanneer gebruiken we leenwoorden?


Gisteren is het Amsterdam Dance Event weer losgebarsten. Tussen 18 en 22 oktober komen ruim 375.000 feestvierders naar onze hoofdstad voor 2.200 artiesten die optreden op 120 verschillende locaties. Een enorm evenement dus, grotendeels gericht op internationale bezoekers. Vandaar ook de Engelstalige naam: Amsterdam Dance Event. Maar hoe Engels is het woordje dance eigenlijk nog in Nederland? Is dit leenwoord van oorsprong niet al volledig ingeburgerd in onze taal?

Wat is een leenwoord?

Een leenwoord is een woord dat uit een andere taal komt en dat we zijn gaan zien als Nederlands woord. Daarbij kan het gaan om woorden met een duidelijke herkomst uit een andere taal, zoals dance, computer, ambulance, output en scrollen. Maar ook woorden als gitaar, kabel, ballon, humeur en foto zijn van oorsprong niet-Nederlands. Weet jij uit welke taal deze woorden komen? Nee? Gitaar en kabel komen uit het Arabisch, ballon en humeur uit het Frans en foto komt oorspronkelijk uit het Engels.

Waarom gebruiken we leenwoorden?

We gebruiken leenwoorden om drie redenen: ze benoemen iets unieks, ze hebben een bijzondere betekenis of gevoelswaarde of ze zijn simpelweg niet te vertalen. Denk aan het woord hummus, dat benoemt iets unieks. Of woorden als e-mail en computer, die eigenlijk niet goed te vertalen zijn. Het is niet gezegd dat leenwoorden altijd blijven bestaan. Zo wordt het woord offside eigenlijk nauwelijks gebruikt en hebben we het vooral over buitenspel. Of we vervangen het leenwoord voor een Nederlands equivalent, bijvoorbeeld om subtiele verschillen duidelijk te maken. Bedenk maar eens wat de woorden café en kroeg bij jou voor connotaties oproepen. Waarschijnlijk niet precies hetzelfde.

Een overkill aan leenwoorden

Niet in elke situatie zijn leenwoorden gepast. Als er een prima Nederlands alternatief is, wekt het gebruik van een leenwoord soms zelfs irritatie op. Niet zelden komen er lijstjes voorbij van ‘irritante’ Engelstalige kantoortaal. Het is bijvoorbeeld niet nodig om invite te gebruiken in plaats van uitnodiging. Hetzelfde geldt voor woorden als meet-up, alignen en approval.

En hoe zit het dan met dance?

Dance in het Amsterdam Dance Event is een ingeburgerd leenwoord, maar ook onvervangbaar. Het Nederlandse ‘dansmuziek’ betekent immers toch nét even iets anders dan dance. Niet alleen voor muziekliefhebbers, maar ook voor de doorsnee Nederlander. Dus we houden het gewoon op dance. En mocht je een dezer dagen het Amsterdam Dance Event bezoeken, dan zeg je waarschijnlijk toch ADE (aa-dee-ee).

© Taalcentrum-VU   /  Algemene voorwaarden: Trainingen - Vertalingen   /  Sitemap   /  Webdesign : RAADHUIS /  Fotografie