​Taaltip: mag het een kommaatje minder zijn?

26 april 2016

Cursisten op onze schrijftrainingen worstelen er vaak mee: de komma. Veel mensen zetten bij twijfelgevallen voor de zekerheid maar ergens een komma. Maar pas op, want die ‘komma op gevoel’ is heel vaak overbodig. Twee voorbeelden van komma’s die je vanaf nu mag weglaten.


Geen komma bij dat en of
Je gebruikt vaak een komma om hoofd- en bijzinnen te scheiden. Bijvoorbeeld als bijzinnen beginnen met voegwoorden als omdat, want, en maar:
• Het staatshoofd zegde zijn reis af, omdat de situatie te gevaarlijk was.
• Ik heb alle vertrouwen in de toekomst, want het gaat ons bedrijf voor de wind.

Maar niet bij élke bijzin is een komma nodig. Begint de bijzin met dat, dan kun je de komma meestal weglaten:
• Het is niet nodig dat u zich apart aanmeldt.
• In een persconferentie vertelde de minister dat de zware milieucriminaliteit sterk afnam.

Een komma in een zin als het is niet nodig, dat … zorgt voor een onnatuurlijke pauze. Zo’n komma werkt als een verkeersdrempel in de oprit naar de snelweg: je moet afremmen als je net lekker op gang komt.

Geen komma na het eerste zinsdeel
Ook overbodig: de komma na een doodgewoon eerste zinsdeel. Blijkbaar vinden sommige schrijvers het nodig een grenspaaltje te slaan na het onderwerp, of na een bijwoordelijke bepaling:
• Zorgen voor een snelle betaling, is dus in je eigen belang.
• Met het oog op een toenemende pakkans, overweegt de politie extra controles.

Ook hier hoor je geen pauze; het eerste zinsdeel loopt naadloos over in het vervolg van de zin. Zet alleen een komma als de zin begint met een bijzin: Als je zorgt voor een snelle betaling, is dat in je eigen belang.

Minder komma’s
De moraal: wie komma’s op gevoel zet, is vaak te royaal. Zet geen komma na een korte hoofdzin of na een ‘gewoon’ eerste zinsdeel. Zet wél een komma als je een pauze hoort: bij zinnen die beginnen met voegwoorden als maar, omdat, want, hoewel en als de zin begint met een bijzin.

Wij werken voorMakelaarsvereniging Amsterdam Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht AVAG/VUmc OOM verzekeringen Pokon Naturado Rijksmuseum Stadgenoot Gemeente Alkmaar ASEGA Media Woonstichting Rochdale Staples Ministerie van Economische Zaken KWF Kankerbestrijding GERION VUmc Universiteit Leiden, Sociaal Recht Meer »
© Taalcentrum-VU   /  Algemene voorwaarden: Trainingen - Vertalingen   /  Sitemap   /  Webdesign : RAADHUIS /  Fotografie