Wat betekent de AI Act voor jouw vertalingen?

Misschien gebruikt ook jouw organisatie AI om teksten te vertalen of redigeren. Hoe open moet je daarover zijn? Sinds 2 augustus 2026 gelden nieuwe transparantieregels uit de Europese AI Act. In dit blog lees je wat de wet voor jou betekent.

Waarom een AI-wet?

De Europese wet is bedoeld om AI-systemen en AI-gebruik beter te reguleren. Het uitgangspunt van de nieuwe regels is transparantie: mensen moeten kunnen herkennen wanneer ze met AI te maken hebben. AI kan steeds menselijker communiceren en het is heel makkelijk om met AI content te maken, zoals teksten, beelden en audio. Die synthethische content is vaak moeilijk van echt te onderscheiden. Dat brengt risico’s met zich mee, zoals desinformatie, misleiding en fraude. Het doel van de transparantieverplichtingen is om die risico’s te verminderen. 
De wet geldt voor ontwikkelaars van AI-systemen, maar ook voor bedrijven die die systemen gebruiken. Daarnaast geeft de wet rechten aan burgers die in aanraking komen met AI-systemen.

Vier risiconiveaus, verschillende regels

De AI Act deelt AI-toepassingen in op basis van hun risico. Hoe groter de mogelijke gevolgen voor mensen, hoe strenger de regels.
Zo zijn sommige toepassingen verboden, bijvoorbeeld schadelijke manipulatie met AI. Andere systemen vallen in de categorie hoog risico. Denk aan AI die wordt gebruikt bij sollicitaties, medische apparatuur of de toegang tot publieke diensten.
Veel toepassingen voor tekst, communicatie en vertaling hebben een lager risico. Maar ook dan kunnen transparantieregels gelden. Vooral wanneer mensen niet goed kunnen zien of content echt is, door een mens is gemaakt of met AI is aangepast.

Wanneer moet je duidelijk maken dat je AI gebruikt?

De wettelijke regels gelden onder andere voor:

1. Chatbots en interactie: gebruikers moeten weten dat zij met een AI-systeem praten en niet met een mens.
2. AI-content: aanbieders van AI-systemen moeten de gegenereerde content markeren als AI-output. Bijvoorbeeld met een watermerk in een afbeelding, of informatie in de metadata. 
3. Emotieherkenning: als een organisatie AI inzet om emoties te herkennen of mensen biometrisch in te delen, moeten ze dat melden aan gebruikers. 
4. Deepfakes: als je deepfakes genereert of bewerkt, moet je vermelden dat de inhoud is gemaakt of gemanipuleerd door AI. 
5. Teksten over onderwerpen van algemeen belang: je moet vermelden als de tekst met AI is gemaakt of aangepast én niet door een mens is gecontroleerd of geredigeerd.

Wat betekent de EU AI Act voor AI-vertalingen?

De EU AI Act bevat geen specifieke regels voor AI-vertalingen. Maar als je AI inzet in een vertaalproces, kunnen toch verplichtingen gelden. Het hangt af van de context en het doel van de vertaling:

1. In veel gevallen ziet de wet AI bij vertalingen als een ondersteunend hulpmiddel. Denk aan het vertalen van een brontekst of het verbeteren van taal, toon of stijl. Zulke toepassingen hebben volgens de wet een relatief laag risico; er gelden minder strenge regels. Je hoeft meestal niet te vermelden dat je AI hebt gebruikt.
2. Let op: sommige vertalingen vallen volgens de wet onder de regels voor hoogrisico-AI. Denk bijvoorbeeld aan instructies van een medisch hulpmiddel, een AI-gedreven recruitmentplatform, of systemen die worden gebruikt bij asielprocedures. AI-vertalingen zijn dan niet verboden, maar er gelden wel strengere eisen aan het gebruik en de controle.
3. Is een AI-vertaling door een vertaler of andere medewerker gecontroleerd en aangepast? Dan hoef je die in principe niet als AI-content te markeren. Maar het ligt anders wanneer een vertaling volledig door AI is gemaakt en zonder menselijke controle wordt gepubliceerd. Daar geldt de regel die we hierboven noemden over teksten over onderwerpen van algemeen belang: er moet bij staan dat de tekst met AI is gemaakt.

Wees transparant over AI-gebruik

De AI Act maakt één ding duidelijk: organisaties moeten beter kunnen uitleggen hoe ze AI gebruiken, hoe ze gegevens beschermen en hoe ze menselijke controle inzetten. De wet verplicht tot meer transparantie en verantwoord AI-gebruik. Dat maakt menselijke controle bij AI-gebruik nóg belangrijker. Bij AI-vertalingen is het nodig dat een vertaler de tekst controleert, verbetert en goedkeurt voordat deze wordt gepubliceerd. 

Vertalen met AI-assistentie? Taalcentrum-VU helpt

Als vertaalpartner helpt Taalcentrum-VU organisaties om AI verantwoord in te zetten binnen hun vertaalproces. Zo benut je de snelheid van AI én weet je zeker dat jouw organisatie voldoet aan de wettelijke eisen aan transparantie, menselijke controle en verantwoording. We regelen het volledige vertaalproces, waardoor organisaties de voordelen van AI kunnen benutten zonder zelf alle kennis, controles en kwaliteitsborging te hoeven organiseren.

Neem contact op voor advies.