Hoe geef je een zelfverzekerde en boeiende presentatie?

Hoe geef je een zelfverzekerde en boeiende presentatie?

Een gids voor promovendi

Het geven van een wetenschappelijke presentatie, vooral als promovendus, kan angstaanjagend zijn. Het beheersen van deze vaardigheid is echter cruciaal voor deelname aan internationale conferenties en het vergroten van je professionele zichtbaarheid. Deze gids leidt je door de belangrijkste technieken om je duidelijkheid, zelfvertrouwen en band met je luisteraars te versterken.

1. Begin met duidelijke doelstellingen en een sterke structuur

Voordat je je dia's ontwerpt of je presentatie oefent, moet je het doel van je presentatie duidelijk formuleren. Introduceer je je project, verdedig je een proefschrift of deel je nieuwe bevindingen? Gebruik deze structuur om je publiek te helpen je betoog te volgen:

• Inleiding: Geef context en je deel je onderzoeksvraag.
• Methoden en materialen: Leg je aanpak kort uit.
• Resultaten: Benadruk de belangrijkste bevindingen met ondersteunend beeldmateriaal.
• Discussie: Interpreteer je resultaten en reflecteer op de implicaties.
• Conclusie: Vat samen en geef belangrijke boodschappen mee.

Tip: Gebruik signaalwoorden (bijv. 'Eerst zal ik uitleggen...', 'Laten we nu eens kijken naar...') om je publiek door de structuur te leiden.

 2. Formuleer een duidelijke en gerichte boodschap

Het publiek waardeert duidelijkheid. Bepaal een of twee kernboodschappen en herhaal deze op belangrijke momenten. Overlaad je presentatie niet met te veel technische details.

Tip: Als een detail je kernboodschap of onderzoeksvraag niet direct ondersteunt, overweeg dan om het weg te laten. Eenvoud verscherpt de focus.

3. Gebruik je stem strategisch: tempo, toon en pauzes

Veel sprekers onderschatten de kracht van hun stemgebruik. Je stem moet je boodschap versterken:

• Tempo: Spreek iets langzamer dan normaal, vooral als je publiek meertalig is.
• Intonatie: Benadruk belangrijke termen en varieer je toonhoogte om de aandacht vast te houden.
• Pauzes: Pauzeer voor en na belangrijke punten. Dit helpt het publiek je boodschap te verwerken en geeft je even de tijd om op adem te komen.

Tip: Neem jezelf op en luister of je monotoon spreekt of bepaalde delen te snel afhandelt. Gebruik stilte in plaats van stopwoorden ('eh', 'uh').

 4. Ontwerp effectieve visuele hulpmiddelen

Beeldmateriaal moet je presentatie versterken, niet overweldigen.

• Gebruik beelden spaarzaam: 1-2 belangrijk beeldmaterialen per dia is optimaal.
• Vermijd compacte tekst: Gebruik opsommingstekens of korte zinnen in plaats van volledige zinnen.
• Grafieken en cijfers: Grafieken en figuren: kies formaten die trends of vergelijkingen duidelijk weergeven en leg altijd uit wat het publiek ziet.

Tip: Gebruik contrastrijke kleuren die leesbaar zijn voor mensen met een visuele beperking en lettertypes van minimaal 24 punten.

 5. Gebruik storytellingtechnieken

Storytelling in wetenschappelijke presentaties spreekt het publiek emotioneel en intellectueel aan door spanning, oplossing en relevantie te creëren. Kader je presentatie als een reis:

1. Zet de toon: Waarom is je onderwerp belangrijk?
2. Introduceer een probleem: Wat is onbekend of onduidelijk?
3. Presenteer je aanpak: Hoe heb je geprobeerd het op te lossen?
4. Onthul ontdekkingen: Wat heb je gevonden?
5. Reflecteer op de betekenis:  Waarom is je onderwerp belangrijk?

Tip: Stel je onderzoeksprobleem voor als een mysterie of een onopgeloste uitdaging. Dit wekt nieuwsgierigheid op en creëert een opbouwende spanning die je onderzoek zal oplossen.

 6. Betrek je publiek erbij

Betrokkenheid is een tweerichtingsproces. Hier zijn enkele technieken om interactie te bevorderen:

• Retorische vragen: 'Wat zou er kunnen gebeuren als ...?'
• Directe aanspreking: Gebruik 'jullie' om het publiek erbij te betrekken (bijv. 'Zoals velen van jullie weten...').
• Voorbereiding op vragen en antwoorden: Anticipeer op mogelijke vragen en oefen beknopte antwoorden.

Tip: Wees je bewust van je lichaamstaal. Houd oogcontact, gebruik open gebaren en draai je niet met je rug naar het publiek.

 7. Oefen strategisch (niet alleen herhaaldelijk)

Effectief repeteren betekent niet dat je elk woord uit je hoofd moet leren. In plaats daarvan:

• Oefen hardop met een timer om het tempo te controleren.
• Repeteer overgangen tussen secties om de flow te verbeteren.
• Vraag om feedback van een collega die niet in je vakgebied werkt: kunnen zij je boodschap volgen?

Tip: Gebruik de ChatGPT-app op je telefoon als presentatiecoach. Vraag de app via spraakinvoer om gerichte feedback te geven.

Ten slotte: een kans om te groeien

Hoewel je nervositeit in eerste instantie misschien als een obstakel voelt, kun je met oefening en strategische voorbereiding je presentatie omzetten in een kans om je onderzoek en jezelf met zelfvertrouwen te presenteren.

Onthoud dat een wetenschappelijke presentatie niet alleen gaat om wat je zegt, maar ook om hoe je het zegt.

Klaar om je presentatievaardigheden naar een hoger niveau te tillen?

Als je deze gids nuttig vond en je je zelfvertrouwen, spreekvaardigheid en impact op je publiek serieus wilt vergroten, nodigen we je uit om deel te nemen aan onze cursus Presenteren en pitchen met zelfvertrouwen bij Taalcentrum-VU.

Deze praktische training is speciaal ontworpen voor promovendi en academische professionals en helpt je om:

• Duidelijke en boeiende wetenschappelijke presentaties in het Engels te geven
• Stem, beeldmateriaal en verteltechnieken effectief te gebruiken
• Zelfverzekerd te reageren tijdens vraag-en-antwoordsessies
• Je onderzoek te pitchen voor zowel een gespecialiseerd als een niet-gespecialiseerd publiek

Of je je nu voorbereidt op een conferentie, een verdediging of een subsidieaanvraag, deze cursus geeft je de tools en feedback die je nodig hebt om te slagen.

Bekijk de training Je onderzoek in het Engels presenteren en pitchen  of neem contact met ons op voor meer informatie.