Een boek laten vertalen? Vijf tips voor topresultaat

Bij het uitgeven van een boek komt veel kijken, en nóg meer als het boek ook vertaald moet worden. Zeker bij educatieve of wetenschappelijke uitgaven spelen planning, kwaliteitsbewaking, terminologie en consistentie een grote rol. Als je de aandacht daarvoor integreert in het vertaalproces, voorkom je vertraging, correcties en extra kosten. Vijf tips uit onze praktijk van boekvertalingen.

1. Terminologie bepaalt de kwaliteit van de hele uitgave

Bij een vakpublicatie, medische uitgave of lesmethode draait het niet alleen om een correcte vertaling. Lezers verwachten ook dat vaktermen consequent worden gebruikt. Neem bijvoorbeeld een lesmethode voor tweetalig onderwijs. Een begrip als learning objective moet niet in het ene hoofdstuk worden vertaald als leerdoel en in een ander hoofdstuk als leeruitkomst. Hetzelfde geldt voor vakpublicaties: een term die afwijkt van de gangbare terminologie in het vakgebied, kan vragen oproepen bij de lezer.
Een goede boekvertaling start daarom met afspraken maken over kernbegrippen. Op deze manier worden termen tijdens het hele project op de juiste manier en consistent vertaald. 

2. Een boek bestaat uit veel meer dan de hoofdtekst

Bij een boekvertaling gaat de aandacht vaak automatisch uit naar de hoofdtekst. In de praktijk komt er vaak meer bij kijken; denk aan figuur- en tabelteksten, indexen, kaderteksten, woordenlijsten en (online) opdrachten of toetsen. 
Plan je een boekvertaling? Kijk dan altijd naar de complete uitgave, en niet alleen naar de lopende tekst, zodat alles op tijd vertaald wordt.

3. Denk niet alleen aan deze editie

Succesvolle uitgaven krijgen vaak een vervolg: er verschijnt een herziene druk, een auteur voegt een nieuw hoofdstuk toe of er komt een volgend deel. Juist dan blijkt hoe belangrijk het is dat vertaalkeuzes goed zijn vastgelegd. Een goed opgebouwd vertaalgeheugen zorgt ervoor dat eerder gemaakte keuzes beschikbaar blijven. Vertalingen van nieuwe delen en herziene edities sluiten daardoor naadloos aan op eerdere publicaties.
Werk dus met een vertaalpartner die moderne vertaalsoftware gebruikt zodat stijl en terminologie ook bij vervolgprojecten consistent blijven. Hergebruiken van eerder vertaalde tekstdelen bespaart bovendien tijd en kosten bij toekomstige projecten. 

4. Vakkennis is minstens zo belangrijk als talenkennis

Een goede vertaling vraagt van een vertaler meer dan beheersing van bron- en doeltaal. Voor de vertaling van een medische uitgave is het bijvoorbeeld belangrijk om te begrijpen hoe professionals binnen het vakgebied terminologie gebruiken. Bij een educatieve uitgave moet de vertaler snappen hoe leerlingen, studenten of docenten de tekst lezen en gebruiken. Taalkennis is dus niet voldoende: de vertaler moet kennis hebben van het onderwerp om weloverwogen vertaalkeuzes te maken die passend zijn binnen het vakgebied en aansluiten bij de doelgroep van de publicatie.
Kies daarom voor gespecialiseerde vertalers, met kennis van het vakgebied. Zo weet je zeker dat de vertaling bij de doelgroep even professioneel overkomt als het origineel.

5. Technologie versnelt het proces, maar maakt professionele vertalers niet overbodig

AI en moderne vertaaltechnologie hebben het vertaalvak ingrijpend veranderd en versnellen het proces. Toch blijft menselijke expertise onmisbaar voor een foutloos resultaat dat prettig leest en geen vragen oproept. Een ervaren vertaler heeft een kritische blik, denkt mee en kiest de terminologie en stijl die precies passen bij de uitgave en bij de lezer.
Wil je snel én goed vertalen? Combineer technologie dan slim met de inzet van ervaren vertalers en revisoren.

Van lesmethodes tot medische vakliteratuur

Boekvertalingen stellen hoge eisen aan kwaliteit en consistentie. Besteed daarom tijdens het hele proces aandacht aan terminologie, kwaliteitsbewaking en toekomstige hergebruikmogelijkheden. Zo leg je de basis voor een vertaling die niet alleen vandaag goed werkt, maar ook bij volgende edities zijn waarde behoudt.

Het team van Taalcentrum-VU heeft ruime ervaring met het vertalen van o.a. non-fictie boeken, complete lesmethodes, kinderboeken en jubileumboeken. 
Meer weten over het vertalen van lesboeken en lesmethodes? Lees hoe we dat aanpakken voor ThiemeMeulenhoff: 

Een kijkje achter de schermen

Wil je een boek laten vertalen? We denken graag met je mee over de beste aanpak voor jouw uitgave, van manuscript tot publicatie. Neem contact op voor advies of een kennismaking.